Nisabın anlamı nedir ?

Ceren

New member
**Nisabın Anlamı Nedir?**

Nisab, İslam hukukunda, zekât vermekle yükümlü olunan kişi için belirlenen asgari mal varlığını ifade eder. Zekât, Müslümanların sahip oldukları malın belirli bir kısmını, belirli şartlar altında, belirli ihtiyaç sahiplerine verme sorumluluğudur. Nisab, bu yükümlülüğün başladığı sınırı belirleyen bir ölçüdür. Yani, bir kişinin zekât vermesi için sahip olduğu malın, belirli bir değere ulaşması gerekir. Bu değer, nisab ile belirlenir ve bu değerin altındaki mal varlıkları zekât yükümlülüğü doğurmaz. Nisabın ölçüsü, genellikle altın veya gümüşle ifade edilir ve zaman zaman ekonomik koşullara göre güncellenebilir.

**Nisabın Belirlenmesi**

Nisab, İslam’daki zekât müessesesinin temel taşıdır. Bir kişinin zekât vermek zorunda olup olmadığını belirleyen ölçü, nisab miktarıdır. Nisab, iki temel ölçü ile belirlenir: **altın** ve **gümüş**.

1. **Altın Nisabı:** Altın nisabı, genellikle 85 gram altın olarak kabul edilir. Bu miktar, zekât vermek için gerekli minimum altın miktarını ifade eder. Yani, bir kişi 85 gram altın veya bunun değerinde başka bir mal varlığına sahipse, zekât vermekle yükümlüdür.

2. **Gümüş Nisabı:** Gümüş nisabı ise, 595 gram gümüş olarak kabul edilir. Gümüş, altına göre daha düşük bir değere sahip olduğundan, nisab miktarı da daha yüksektir. Gümüşle hesaplanan nisab, daha geniş bir kesimi zekât yükümlülüğüne dahil eder.

Bu değerler, zaman içinde ekonomik değişimlere bağlı olarak farklılık gösterebilir. Zekât nisabı, altın veya gümüş ile hesaplandığı için, bu metallerin piyasadaki fiyatları nisab miktarını doğrudan etkiler.

**Nisabın Zekât İle İlişkisi**

Nisab, zekâtın temel bir unsuru olup, zekâtın verilme şartını belirler. Zekât, yıllık olarak ödenmesi gereken ve mal varlığının %2.5’ini kapsayan bir hayır yükümlülüğüdür. Ancak bu yükümlülük sadece malı nisab miktarını geçen kişiler için geçerlidir. Nisab miktarına ulaşmayan kişiler, zekât vermek zorunda değildir.

Bir kişi, belirli bir yıldan diğerine mal varlığını artırmışsa ve bu miktar nisab seviyesini aşarsa, o kişinin zekât verme yükümlülüğü başlar. Nisab, malın üzerinden bir yıl geçmesiyle de ilgilidir. Yani, bir kişi 85 gram altına eşdeğer bir mal varlığına sahipse ve bu mal bir yıl boyunca ona ait olmuşsa, zekât verme zorunluluğu doğar.

**Nisabın Ekonomik Etkileri**

Nisab, zekât yükümlülüğünü belirlemesinin yanı sıra, ekonomik hayat üzerinde de önemli etkilere sahiptir. Nisab, insanların mal birikimlerini denetlemesine ve ihtiyaç sahiplerine yardım etmelerine yardımcı olur. Bu, toplumda bir denge ve adaletin sağlanmasını amaçlar.

Nisab seviyesinin güncel ekonomik verilere göre belirlenmesi, zekâtın etkili ve adil bir şekilde dağıtılmasını sağlar. Örneğin, altın ve gümüş değerleri arttığında, nisab miktarı da yükselir. Bu durum, daha fazla kişinin zekât verme yükümlülüğüne girmesi anlamına gelir. Aksi durumda, nisab değeri düşerse, daha az kişi zekât vermek zorunda kalır. Bu, zekâtın mali etkilerini de doğrudan etkiler.

**Zekât İle İlgili Diğer Sorular**

**Nisabın Zekât Zorunluluğunu Başlatması**

Nisab, zekâtın yükümlülüğünü başlatan bir eşiği belirler. Bir kişi, mal varlığının nisab seviyesini geçmesi durumunda zekât vermekle yükümlüdür. Bu, belirli bir miktar malın üzerinden bir yıl geçmesiyle birlikte geçerli olur. Nisab miktarı altına sahip bir kişi, o yıl boyunca gelir veya diğer mal varlıklarını kullanarak bu seviyeye ulaşmışsa, zekât ödeme yükümlülüğü başlar.

**Zekâtın Hesaplanmasında Nisabın Rolü**

Zekât hesaplamasında, nisab seviyesi çok önemlidir. Zekâtın miktarı, sahip olunan malın %2.5’i kadar olup, bu miktarın hesaplanması nisab seviyesine göre yapılır. Zekât hesaplamasında, sadece sahip olunan malın nisaba uygun olup olmadığı dikkate alınır. Eğer kişi bu seviyeyi aşan bir mal varlığına sahipse, zekât verilmesi gerekir. Aksi durumda, zekât verilmesi söz konusu olmaz.

**Nisab ve İslam’ın Sosyal Yardım Politikaları**

Nisabın, zekât yükümlülüğünü belirlemesi, İslam'ın sosyal yardımlaşma anlayışının önemli bir parçasıdır. Zekât, malı olanlardan ihtiyaç sahiplerine yardım edilmesini sağlar. Zekâtın temel amacı, malı olan kişilerin sadece kendi çıkarlarını düşünmemeleri ve toplumsal adaletin sağlanmasına katkı sağlamalarıdır. Nisab, bu adaletin sağlanabilmesi için adil bir sınır koyar ve toplumun daha geniş bir kesiminin zekât verme sorumluluğunu yerine getirmesini sağlar.

**Sonuç**

Nisab, İslam toplumlarında zekât uygulamalarını belirleyen temel bir kavramdır. Zekât, sadece bir mali yükümlülük değil, aynı zamanda toplumsal sorumluluktur. Nisab, bu sorumluluğun başladığı sınırı belirler ve bu sınır, kişinin mal varlığının zekât vermeye uygun olup olmadığını gösterir. Altın ve gümüş gibi değerli metallerle ölçülen nisab, ekonomik koşullara göre değişebilir ve bu değişim, zekâtın ne kadar geniş bir kitleye ulaşacağına doğrudan etki eder. Nisab, sadece zekât yükümlülüğünü başlatmakla kalmaz, aynı zamanda toplumda adaletin sağlanmasında önemli bir araçtır.